Dagelijks beheer

24 april 2017

Naar een nieuwe invulling van werk en privé


Ans De Vos

Professor loopbaanontwikkeling en organisatiegedrag

3 tips
  1. Ontwikkel een intern kader waarin uw werknemers voldoende handvaten vinden om hun eigen loopbaanflexibiliteit mee vorm te geven.

  2. Staar u niet blind op het onderscheid tussen werk en privé. Dat die twee in elkaar overlopen hoeft niet per se negatief te zijn - op voorwaarde dat werknemers de mogelijkheid krijgen om hun flexibiliteit zelf (mee) in te vullen.

  3. Geef werknemers de kans om te ‘vlinderen’ en eens iets anders te doen binnen hun bedrijf.

De voorbije decennia hebben zich belangrijke veranderingen voorgedaan op loopbaan- en privégebied. De lange, traditionele carrière bij één werkgever is een zeldzaamheid geworden. En ook voor uw gezin en op sociaal vlak is het diversiteit troef. Volgens hoogleraar Ans De Vos van de Antwerp Management School is er dringend nood aan een nieuw kader. Een kader dat veel meer rekening houdt met de persoonlijke wensen en noden van werknemers.

Ans De Vos is hoogleraar loopbaanontwikkeling en organisatiegedrag aan de Antwerp Management School (AMS). Volgens haar heeft het geen zin om krampachtig te blijven vasthouden aan het onderscheid tussen werk en privé. We kunnen beter een nieuw kader scheppen waarin voldoende ruimte is voor de persoonlijke wensen en noden van werknemers.

Flexibiliteit en bereikbaarheid

In Frankrijk hebben werknemers uit de technologie- en consultancysector sinds kort een nieuw verworven recht: het recht op onbereikbaarheid. Concreet komt dat erop neer dat werknemers niet meer gestoord mogen worden vanaf het moment dat ze hun werkplek hebben verlaten. Ook in ons land duiken er af en toe stemmen op om de scheidingsmuur tussen werk en privé (opnieuw) op te trekken. Bij Colruyt is het bijvoorbeeld de regel dat kennismedewerkers niet meer buiten kantooruren mogen worden gestoord. Ook wordt er niet van hen verwacht dat ze hun telefoon opnemen als de baas belt of dat ze e-mails beantwoorden tijdens het weekend.

“Voor veel mensen is het misschien wél beter om ’s avonds nog wat door te werken en bereikbaar te zijn.”

Ans De Vos wordt er niet meteen wild van. “Ik zie dit toch eerder als een radicale oplossing die ons niet naar de toekomst, maar terug naar het verleden brengt. Toen bestond er door de afwezigheid van gsm’s en internet nog een duidelijke scheidingslijn tussen werk en privé. Voor veel mensen, bijvoorbeeld jonge vaders en moeders, is het misschien wél beter om ’s avonds nog wat door te werken en bereikbaar te zijn. Zo kunnen ze in de namiddag vroeger stoppen met werken om hun kinderen van school te halen.”

“Meewerken aan de branding van het bedrijf op Twitter en Facebook? Natuurlijk! E-mails van de baas beantwoorden in het weekend? Geen probleem! Dat loopt vroeg of laat mis.”
Een nieuwe invulling van werk en privé

De Vos wil daarmee niet zeggen dat er niets moet gebeuren, en dat werknemers alles maar op zich moeten laten afkomen. “Eigenlijk leven we in een bijzondere tijd: zowel op loopbaan- als op privégebied hebben we de voorbije decennia grote verschuivingen gezien. We weten allemaal dat we langer zullen moeten werken. Weinigen mikken nog op één lange loopbaan bij dezelfde werkgever. Een diploma geeft niet langer zekerheid op interessant en goed betaald werk.” In een sociale context zijn de veranderingen zo mogelijk nog groter. “Tweeverdieners hebben de gezinnen met één kostwinner vervangen, er zijn veel meer singles dan vroeger en ook het aantal eenoudergezinnen zit in de lift. Kortom, de diversiteit is enorm. Symptomatisch daarvoor is dat velen hun werkritme niet meer op hun privésituatie afstemmen, maar op de professionele agenda van hun partner.”

Volgens De Vos vervaagt hierdoor stilaan het onderscheid tussen werk en privé. En dat hoeft niet per se negatief te zijn, op voorwaarde dat werknemers de mogelijkheid krijgen om hun flexibiliteit zélf (mee) in te vullen. “Veel hangt natuurlijk af van wat voor werk u doet. In een operationele of dienstverlenende context bent u onmisbaar op de werkvloer, terwijl kenniswerk zich veel meer leent voor flexibele werkuren.”

“Als er binnen een organisatie niet tijdig een plan of een kader wordt afgesproken, riskeren werknemers met een work overload te worden opgezadeld.”
Duidelijke en flexibele interne kaders

Spelen bedrijven en organisaties in Vlaanderen voldoende op die ontwikkelingen in? “Dat denk ik niet, mede door de enorme snelheid waarmee alles verandert. Als er binnen een organisatie niet tijdig een plan of een kader wordt afgesproken, riskeren werknemers met een work overload te worden opgezadeld. Meewerken aan de branding van het bedrijf op Twitter en Facebook? Natuurlijk! E-mails van de baas beantwoorden in het weekend? Geen probleem! Dat loopt vroeg of laat mis. Bedrijven doen er daarom goed aan een duidelijk intern kader te ontwikkelen, waarin hun werknemers voldoende handvaten vinden om hun eigen loopbaanflexibiliteit mee vorm te geven. Dat komt ook de bedrijven trouwens ten goede, want met de heropleving van de arbeidsmarkt zal het moeilijker worden om mensen te overtuigen om bij hen te komen werken.”

De Vos pleit niet alleen voor meer (zelfgekozen) flexibiliteit tussen werk en privé, maar ook voor meer flexibiliteit binnen bedrijven en organisaties. “Werknemers moeten meer de kans krijgen om te ‘vlinderen’: ze moeten de kans krijgen om eens iets anders te doen binnen hun bedrijf. Daaraan kan bijvoorbeeld een opleiding worden gekoppeld, waardoor een werknemer zich ook op individueel vlak verder ontwikkelt.” Voor bedrijven wordt het sowieso een uitdaging om de eigen expertise op peil te houden. “Door de oprukkende digitalisering wordt het straks moeilijker om het overzicht te bewaren. Mensen die verschillende functies hebben gehad, kunnen helpen om die ‘geconnecteerde complexiteit’ te overzien.”

Samengevat

De vierde industriële revolutie is aangebroken. De technologie wordt alsmaar slimmer. En alles zal met alles praten. De stroom aan beschikbare data wordt steeds breder en dieper. We staan voor grote omwentelingen in allerlei domeinen: de maakindustrie, de geneeskunde, mobiliteit, landbouw, voeding, transport … Het gaat vanaf nu over de massale productie van gepersonaliseerde producten en diensten. En die producten en diensten worden mee vormgegeven door de klant zelf. Om mee te zijn moet u uw comfortzone durven verlaten.

Meer info?