Groei

07 September 2016

Desintermediatie: een opkomend fenomeen


Kris Devos

Director/Global Head of Bond Syndicate

Bij desintermediatie hebben economische agenten rechtstreeks toegang tot de kapitaalmarkten in plaats van via de banken te gaan. Zo halen kleine en grote bedrijven steeds vaker rechtstreeks op de kapitaalmarkten geld op en laten ze de traditionele bankkredieten links liggen. Desintermediatie hoeft echter geen ramp te zijn. Integendeel. Kris Devos, Global Head of Bond Syndication bij ING, vertelt er meer over.

Variatie aan uitgiften en alternatieve obligaties

“In het verleden waren obligaties voor particulieren de belangrijkste financieringsbron voor Belgische bedrijven. Maar door de lage rendementen en nieuwe alternatieve obligatieproducten, is de variatie aan uitgiften de voorbije jaren toegenomen. Hoewel particuliere en privatebanking-investeerders nog steeds sterk geïnteresseerd zijn in retail bonds, hebben de lage rendementen de plaatsing niet eenvoudiger gemaakt, in het bijzonder voor bedrijven met de betere ratings. Om die reden zagen we bij de Belgische bedrijven meer institutionele obligatiealternatieven zoals de European Private Placements (onderhandse leningen voor Europese bedrijven) en de German Schuldschein-transacties”, vertelt Kris Devos.

“Europese institutionele beleggers hebben sinds de start van de financiële crisis een grotere interesse voor bedrijfskredieten, en recent ook steeds meer in kleinere bedrijven met private plaatsingen. Dankzij deze trend kunnen Belgische bedrijven hun financiering opnieuw diversifiëren naar een nieuwe investeerdersbasis, waarbij nieuwe financieringsbronnen kunnen bijdragen aan toekomstige groei.”

Een andere trend die de investeringen in bedrijfsobligaties een duw in de rug heeft gegeven, is het feit dat de ECB nu ook actief bedrijfsobligaties in de primaire en secundaire markt opkoopt. Dat heeft de druk op de risicopremie verder verhoogd, waardoor de financieringskost in de obligatiemarkt afneemt.

Amper invloed op kredietverlening?

Toch blijkt die trend de ‘klassieke’ kredietverlening amper te beïnvloeden. “De kredietverlening van banken aan bedrijven blijft het erg goed doen”, meent Kris Devos. “Hoewel banken hun balansen moesten afbouwen om te voldoen aan de strengere regelgeving, hebben ze nog heel wat bewegingsruimte en er is een goed evenwicht tussen obligaties en traditionele kredieten. Banken zijn klaar voor een aantrekkende kredietvraag en de meeste kredietdossiers kunnen ook tegen competitieve tarieven worden geherfinancierd op de bankmarkt. Het goede nieuws is dat banken goed voorbereid zijn om de grotere vraag op te vangen, zowel door M&A-operaties (Mergers & Acquisitions, in het Nederlands: Fusies & Acquisities) als door nieuwe investeringen.”

Twee goede redenen om obligaties uit te geven

Maar waarom wenden bedrijven zich tot de obligatiemarkten? Kris Devos ziet twee redenen. “De eerste reden is de prijs: bedrijven met de rating ‘investeringswaardig’ krijgen op de obligatiemarkt een lagere rente dan bij de bank. De prijs is echter niet de voornaamste reden: bedrijven met een goede rating raken vandaag immers ook op de bankmarkt tegen zeer competitieve tarieven aan geld. En er zijn nog steeds bedrijven met een minder goede rating die voor de obligatiemarkt kiezen. Dat komt doordat obligaties uitgeven een belangrijk tweede voordeel heeft: diversificatie. Door hun financieringsbronnen te diversifiëren, kunnen bedrijven hun balans gezonder maken, wat hun ontleningscapaciteit bij banken vergroot. Dat is een zeer belangrijk voordeel voor minder kredietwaardige bedrijven die hun groeiplannen kunnen financieren op de obligatiemarkt. Ten slotte zijn de looptijden binnen de obligatiemarkt typisch langer dan in de bankmarkt, met een bijkomend looptijdvoordeel voor de obligaties. Dat is vooral belangrijk in de huidige omgeving met lagere rendementen.

Obligatiefinanciering: niet voor iedereen?

Natuurlijk hebben niet alle bedrijven vlot toegang tot de financiële markten. “Prijs is de eerste hindernis: niet alle bedrijven zijn bereid om meer te betalen voor obligatiefinanciering, omdat hun financieringsnoden beperkt zijn. Als ze niet dringend vers geld nodig hebben, zullen bedrijven met een lagere rating blijven uitkijken naar goedkopere bankfinanciering zolang hun kredietlijnen beschikbaar blijven.”

Aan obligatiefinanciering zijn ook opzetkosten verbonden. Bedrijven die obligaties uitgeven, hebben er baat bij om over een rating te beschikken als ze professionele beleggers op de internationale kapitaalmarkten willen aanspreken. “Professionele beleggers kopen ook schuldpapier zonder rating, maar een officiële rating is zeker een troef. Er hangt echter een prijskaartje aan vast: ratingbureaus rekenen doorgaans 50.000 tot 100.000 euro aan, afhankelijk van het profiel van het bedrijf.

Het hele proces vergt ook 2 tot 3 maanden. Op dat vlak hebben beursgenoteerde ondernemingen een voordeel, want hun informatie is al grotendeels beschikbaar dankzij de beursvoorschriften. Voor kleinere of niet-beursgenoteerde ondernemingen is het proces tijdrovender. De meeste banken hebben evenwel een ratingadviesteam om dit ratingproces te begeleiden wanneer klanten naar de obligatiemarkt trekken. Het beschikken over een rating beïnvloedt natuurlijk ook de financieringskosten positief, aangezien beleggers meestal een kleinere risicopremie vragen voor obligaties met rating dan voor obligaties zonder rating.”

Hoe zal de obligatiemarkt zich in de nabije toekomst ontwikkelen?

“De totale kredietverlening door de banksector als geheel is de voorbije vijf jaar gekrompen en vandaag zien we bij banken nog voldoende kredietcapaciteit. Als de komende vijf jaar de kredietvraag echter toeneemt, wordt de obligatiemarkt de belangrijkste bron van bijkomende financiering. Dat zien we vandaag al: grote fusies en overnames worden rechtstreeks gefinancierd via de obligatiemarkt. Ook de huidige omgeving met lagere rendementen zorgt ervoor dat het momenteel interessante tijden zijn voor obligatietransacties met langere looptijden waarbij de historisch lage rentes voor een langere tijd worden vastgelegd. Naarmate de economische groei aantrekt, zal de obligatiemarkt in de toekomst een belangrijkere financieringsbron worden. Elk Belgisch bedrijf doet er goed aan zich op die verandering voor te bereiden.”

Meer weten?

Neem contact op met uw ING-bankier of surf naar ing.be/financiering.