Innovatie

6 december 2021

Stadslogistiek: van vrachtwagen naar cargofiets

Delhaize legt de "laatste kilometer" af op cargofietsen van Urbike. Het bedrijf zet zo een tandje bij in zijn doelstellingen richting klimaatneutraliteit.

Cargofietsen en project BCklet

“In duurzame logistiek wordt economische efficiëntie gekoppeld aan een zo laag mogelijke milieu-impact van transport, opslag en distributie. De vergroening van de ‘last mile’ is daarvan het sluitstuk. Dat geldt niet alleen voor de pakjesleveringen aan de consument, maar ook voor de leveringen aan winkels en bedrijven”, zegt Yves Goddefroy, manager van de ING Business Desk Haven in Antwerpen. Volgens hem is stadsdistributie perfect compatibel met respect voor het klimaat én een betere stedelijke leefomgeving.

Dat bewijst ook Delhaize door moeilijk aan te leveren Shop&Go en Proxy-winkels in Brussel en Antwerpen te beleveren met cargofietsen. Men kan zo voor die winkels de inzet van trucks in de last mile (bijna) volledig vermijden.

“De containers zijn modulair en kunnen zowel voeding als farmaproducten of kleding op hangers vervoeren”

De retailer is samen met MultiPharma, CSD en bpost een van de vier deelnemers aan het Brusselse project BCklet, dat een proof-of-concept voor distributie van goederencontainers per fiets wil opzetten. De operatonele partner in dat project is Urbike, een coöperatieve die goederen in Brussel levert met een aanhangwagen achter een fiets. Die zogenaamde MultiLift-aanhanger kan een container van 1,5 m³ laden, maar evengoed een europallet tot 200 kg meenemen.

Het laden van de container of van het pallet op de aanhanger gebeurt in minder dan een minuut, zonder extra hulpmiddel. Men gebruikt de wielen en de stang van de aanhangwagen als een soort hefboom. “De containers zijn modulair en kunnen zowel voeding als farmaproducten of kleding op hangers vervoeren”, zegt Philippe Lovens, CEO van Urbike.

Focus op haalbaarheid

In het kader van het BCklet-project startte Delhaize in mei 2019 een kleinschalige test: de bevoorrading van het Fresh Atelier in de Ravensteingallerij nabij het Centraal Station. In plaats van een distributietruck wordt een cargofiets van Urbike gebruikt. De container wordt in het distributiecentrum van Zellik gevuld met alle bestellingen van die dag.

Hij wordt samen met de ‘normale’ bestellingen van een supermarkt in een vrachtwagen geladen. In die supermarkt wordt hij opgepikt door een fietskoerier. Na de levering pakt de fietskoerier leeggoed en verpakkingsafval terug mee.

Voorlopig focust Delhaize op de haalbaarheid van de bevoorrading door Urbike, niet op de rentabiliteit

“We zijn gestart met droge voeding en vervoeren nu ook de drank per fiets. Alleen de verse voeding en de diepvriesproducten worden nog per vrachtwagen aangeleverd”, zegt Luc D’Hondt, sustainable transport manager bij Delhaize.

Voorlopig focust Delhaize op de haalbaarheid van de bevoorrading door Urbike, niet op de rentabiliteit. “Later doen we de evaluatie. Als blijkt dat de kostprijs ongeveer gelijk is aan die van de bevoorrading per vrachtwagen, is het niet uitgesloten dat we definitief opteren voor deze levermethode voor moeilijk bereikbare winkels in stedelijke kernen”, voegt D’Hondt toe.

"Als blijkt dat de kostprijs ongeveer gelijk is aan die van de bevoorrading per vrachtwagen, is het niet uitgesloten dat we definitief opteren voor deze levermethode voor moeilijk bereikbare winkels in stedelijke kernen" - Luc D'Hondt, Delhaize

Logistiek en transport zonder CO2-impact?

De keuze om de stadslogistiek te vergroenen is ingebed in een bredere strategie van de supermarktketen om de activiteiten te verduurzamen. Delhaize slaagde er de afgelopen tien jaar al in om zijn CO2-uitstoot met 44% te verminderen. Dat gebeurde met allerlei maatregelen zoals energieoptimalisatie in de winkels en de installatie van zonnepanelen.

Vorig jaar zei CEO Xavier Piesvaux nog een stapje verder te willen gaan: tegen eind 2021 moeten alle winkels en het hoofdkantoor CO2-neutraal zijn. “Onze ambitie? De eerste Belgische retailer zijn met een neutrale ecologische voetafdruk”. Die doelstelling geldt ook voor de logistiek en het transport.

Het doortrekken van deze doelstelling naar het transport zal een hele klus zijn

In de logistiek is ze nu al deels gerealiseerd. Op het dak van het geautomatiseerde distributiecenter in Ninove zijn in totaal 5.820 zonnepanelen geïnstalleerd. Die produceren jaarlijks 2 GWh. Deze groene stroom dekt tot 100% van het verbruik van het geautomatiseerde systeem.

Het doortrekken van deze doelstelling naar het transport zal daarentegen een hele klus zijn. Gemiddeld bevoorraden 450 vrachtwagens de 800 winkels van de groep in België en Luxemburg (Delhaize, AD Delhaize, Proxy, Shop&Go). Dat doen ze vanuit distributiecentra in Zellik en Ninove, alsook van een aantal externe logistieke bedrijven. De vervoerders – grote en kleine bedrijven – rijden met moderne Euro5 en Euro6-vrachtwagens. Die stoten proportioneel weinig CO2 uit.

LNG, minder kilometers en bebossing

Om de CO2-emissies verder te verminderen moedigt Delhaize zijn vervoerders aan om te investeren in trekkers op LNG (vloeibaar aardgas) in plaats van diesel. Deze trucks stoten 15 à 20% minder CO2 uit. “Vandaag rijden er een zestigtal trekkers op LNG voor ons”, zegt Dirk Hautekeete, directeur Transport bij Delhaize. De trekkers tanken aardgas in een vulstation bij Remitrans in Ninove, op een steenworp van het distributiecentrum.

Het vermijden van de emissies doet Delhaize grotendeels door de transporten te optimaliseren zodat minder trucks nodig zijn en het aantal gereden kilometers vermindert. Zo is in Neufchâteau een zogenaamde crossdock-center ingericht dat de Proxy’s en Shop&Go’s in de provincie Luxemburg en het Groothertogdom bevoorraadt. De zware trucks rijden niet meer naar die winkels. Pendels brengen de producten vanuit de distributiecentra tot het overslagplatform, waar ze op kleinere vrachtwagens worden geladen en optimale distributierondes rijden.

“Het compenseren van de resterende CO2-emissies zal hoofdzakelijk gebeuren door te bebossen”, verduidelijkt communicatieverantwoordelijke Roel Dekelver.

Welke toekomst voor duurzaam transport?

In juni publiceerde ING het onderzoeksproject Fuel for the Future in samenwerking met ViL, Logistics in Wallonia en de Thomas More Hogeschool. De studie vergelijkt de economische, fiscale en ecologische aspecten van aardgas, waterstof en elektriciteit als duurzame alternatieven voor het wegtransport.