Innovatie

23 mei 2019

Goede genen doen langer leven

Wat als mensen meer dan 100 jaar oud kunnen worden en toch gezond, actief en betrokken zijn? Levensduurgenen en biomerkers kunnen de sleutel zijn tot een lang en gezond leven.

  • Levensduur is sterk geassocieerd met “goede” en “slechte” cholesterolwaarden.
  • Levensduurgenen lijken honderdjarigen te beschermen tegen belangrijke ouderdomsziekten, zoals hart- en vaatziekten, kanker, diabetes en dementie.
  • Biomerkers kunnen gebruikt worden voor een snelle en accurate diagnose van immuunveroudering bij de patiënt.

Prof. Nir Barzilai is wereldwijd bekend om zijn onderzoek naar de biologie en genetica van veroudering. Hij is in het bijzonder geïnteresseerd in mensen met een uitzonderlijke levensverwachting. Barzilai is professor aan verschillende universiteiten, leidt het Longevity Genes-project en ontdekte verschillende "levensduurgenen". Die lijken honderdjarigen te beschermen tegen belangrijke ouderdomsziekten, zoals hart- en vaatziekten, kanker, diabetes en dementie.

Betere levenskwaliteit

“Honderdjarigen leven 30% langer en hebben eveneens een betere levenskwaliteit. Dat wordt niet veroorzaakt door hun levensstijl, aangezien ongeveer 50% van hen lijdt aan obesitas, velen van hen roken en weinig lichaamsbeweging hebben,” zegt Barzilai. “Daardoor wist ik dat er iets bijzonders moest zijn aan hun genoom, wat later door onze bevindingen werd bevestigd.”

“We hebben er nooit aan gedacht om het ouder worden zelf te behandelen. Ik hoop mijn onderzoek te gebruiken om de wetenschappelijke kennis te vertalen naar werkende behandelingen,” stelt Barzilai. Dat is de reden waarom ik CohBar heb opgericht, een biotechnologiebedrijf dat zich richt op de ontwikkeling van geneesmiddelen voor leeftijdsgebonden ziekten. Uiteindelijk gaat het niet om mensen langer te laten leven, maar om ze langer gezond te laten leven.”

Veroudering en metabolisme
“Leeftijd is slechts een getal. Het is de biologische leeftijd die telt"

“Leeftijd is slechts een getal. Het is de biologische leeftijd die telt, niet de chronologische,” zegt Barzilai. “Het feit dat iemand ouder of jonger kan lijken dan zijn of haar leeftijd, betekent dat mensen op een verschillende manier verouderen. Dat inzicht heeft me aangezet tot het onderzoeken van veroudering.”

“In het begin waren geen onderzoeksgroepen die zich specifiek richtten op het proces van veroudering. Veroudering werd gezien als iets complex en onoverkomelijks. Daarom startte ik met het onderzoeken van ons metabolisme, aangezien dit het enige domein was waarin men op dat ogenblik de aspecten van veroudering kon onderzoeken.”

“Na enkele jaren startte ik mijn eigen onderzoekslijn op. Door veroudering als een gemoduleerd proces te bekijken, veranderde de perceptie drastisch,” aldus Barzilai. Terwijl de meeste onderzoekers in het veld specifieke gevallen onderzoeken zoals progeria, een zeldzame verouderingsziekte, kijkt hij net in de andere richting.

Professor Nir Barzilai ontdekte levensduurgenen die honderdjarigen lijken te beschermen tegen belangrijke ouderdomsziekten.

Professor Nir Barzilai ontdekte levensduurgenen die honderdjarigen lijken te beschermen tegen belangrijke ouderdomsziekten.

Inzoomen op het immuunsysteem

Ook dichter bij huis wordt onderzoek gedaan naar veroudering. De Universiteit Hasselt, Université de Liège, het Maastrichts Universitair Medisch Centrum, Universitätsklinikum Aachen, IMEC en vijf bedrijven uit de Euregio Maas-Rijn bundelen de krachten om veroudering af te remmen, door specifiek in te zoomen op het immuunsysteem.

Het Healthy Aging-project wil immuunveroudering aan de hand van biomerkers vroeger opsporen, om dat proces te voorkomen of te remmen. Biomerkers zijn stoffen in het bloed die de aanwezigheid van ziekten verraden en/of aankondigen. De meest geschikte biomerkers kunnen ‘gebruikt’ worden bij de ontwikkeling van biosensoren – voor een snelle en accurate diagnose van immuunveroudering bij de patiënt.

De meest geschikte biomerkers kunnen gebruikt worden voor een snelle en accurate diagnose van immuunveroudering

In een ander luik wordt ingezet op ‘gepersonaliseerde geneeskunde’. Patiënten met een chronische ziekte worden nu vaak behandeld volgens het ‘one-size-fits-all’-principe. Maar niet alle patiënten reageren op dezelfde manier op een bepaalde therapie. Daarom wordt er, op basis van biomerkeronderzoek, gewerkt aan een systeem dat artsen ondersteunt om de meest geschikte behandeling voor te schrijven. Naast klassieke geneesmiddelen wordt binnen dit onderzoek ook ingezet op doelgerichte immuuntherapie en voedingssupplementen die immuunveroudering kunnen afremmen.                  

“Dit project sluit nauw aan bij de missie van Happy Aging: innovaties in het waardig ouder worden een boost geven. Met dit project wordt de expertise rond gezond ouder worden verder uitgebouwd in onze regio,” zegt prof. dr. Piet Stinissen, decaan faculteit Geneeskunde en Levenswetenschappen van de UHasselt. “Als we samen met alle partners slagen in onze opzet, bieden we ouderen de kans om langer gezond thuis te leven. Tegelijk helpen we de vergrijzingskosten te drukken.”

Happy Aging als facilitator

Ook bij Happy Aging wordt er op ingezet om onderzoek naar veroudering te faciliteren, maar ook om innovaties te versnellen die gelukkig en gezond ouder worden mogelijk maken. Met een uitgebreid netwerk van bedrijven, zorgorganisaties, kennisinstellingen, beleidsorganisaties en internationale stakeholders, zoals prof. Nir Barzilai, probeert Happy Aging duurzame innovaties te faciliteren die leiden tot meer ondernemerschap in die sector, maar eveneens een meer kwalitatieve zorg.

In het unieke living lab legt Happy Aging de focus op de eindgebruiker: ouderen, mantelzorgers en zorgprofessionals. Zij geven feedback over hun noden, wensen en beperkingen en ze testen innovatieve producten en diensten.

Dit artikel kwam tot stand dankzij de samenwerking en partnership tussen ING en Happy Aging.

Wilt u meer weten over de gezondheidssector?

Laat u inspireren op onze gespecialiseerde pagina of neem contact op met uw ING-gesprekspartner.