Starters

9 oktober 2017

Omgaan met risico-averse investeerders

Johan Jacobs is een ondernemer met een hoek af. Dat zien we bij ING als een compliment. We spraken met hem over zijn moeizame zoektocht naar de middelen om zijn levensdroom waar te maken: de oprichting van zijn eigen bedrijf, Millibeter.

Wat doet Millibeter?

Er zijn een aantal zaken die dringend moeten veranderen in onze voedselproductie en afvalverwerking. Insecten kunnen daar een rol in spelen. Millibeter kweekt vliegen waarvan de larven organisch afval eten en omzetten in hun eigen biomassa. Daaruit oogst Millibeter grondstoffen als eiwitten en vet, die gebruikt worden voor dierenvoeder of in de chemische industrie.

Zo biedt Millibeter een oplossing voor het afvalprobleem, maar creëert het ook een vervangproduct voor niet-duurzame producten als vismeel of kokosolie.


“Ik hoor mensen zo vaak zeggen: in België hebben we geen grondstoffen", begint Millibeter-oprichter Johan Jacobs. “Maar dat klopt niet. We voeren massale hoeveelheden dierenvoeder in voor onze varkensboerderijen, bijna vier kilo per varken per dag. Hiervan blijft ongeveer een kilo aan het varken hangen, en de overige drie kilo komt enkele dagen later weer terug in de vorm van mest."

Afval en brains

"Vlaanderen produceert 18 miljoen liter varkensmest per dag. Per dag! Afval is onze grondstof. Een problematische grondstof, maar een grondstof." Johan Jacobs gaat enthousiast verder: “Onze tweede belangrijke grondstof ligt voor de hand: kennis. Millibeter combineert die twee grondstoffen. We zetten organisch afval om in kostbare grondstoffen met behulp van insecten."

Omdat het idee van Millibeter zo nieuw was, was er geen standaardtechnologie, netwerk of wettelijk kader. “Ik wou geen al te grote risico’s nemen met mijn familie en later werknemers in de buurt", vertelt Johan Jacobs. “ Daarom hebben we gekozen voor de zwarte wapenvlieg: een tropische soort die niet kan overleven in ons klimaat, en volstrekt onschadelijk is voor mens én dier. De vliegen planten zich voort met eitjes, waar kleine larven uitkomen. Die larven voederen we afval, waarna ze uitgroeien tot grote larven, rijk aan kostbare eiwitten en vetten."

Geen snel geld

“We hebben een zwaar en lang onderzoekstraject moeten doorspartelen om tot onze eerste producten te komen. Ik had mijn huiswerk gemaakt en was me ervan bewust dat het geen project was waar we snel geld mee zouden verdienen. Maar dat het vijf jaar zou duren, dat had ik niet verwacht. Ondertussen zijn we er bijna. We staan op het punt om snel te groeien."

Het geld is het afgelopen jaar vijf keer op geweest

Het is niet altijd makkelijk geweest. Het eerste jaar financierde Johan Jacobs alles met eigen middelen. “Daarna hebben de banken samen voor 200.000 euro aan risico genomen in Millibeter. Tegelijkertijd waren er subsidies van de overheid, die meer bedroegen dan de middelen van de bank en mezelf samen. Gaandeweg is daar noodgedwongen nog steun van familie en bevriende ondernemers bijgekomen. Het geld is het afgelopen jaar vijf keer op geweest en er waren momenten waarop we niet wisten hoe we de lonen op het einde van de maand zouden betalen."

Ideale subsidiecultuur

“België heeft de ideale subsidiestructuren om te innoveren", vindt Johan Jacobs. “Daar komt papierwerk bij kijken, veel papierwerk. Maar in verhouding tot de middelen die je daardoor ter beschikking krijgt, valt dat echt wel mee. Ik ben daar eerlijk in: zonder alle innovatiesubsidies was ons verhaal al lang afgelopen."

Zonder alle innovatiesubsidies was ons verhaal al lang afgelopen

Investeerders zoeken bleek een ander verhaal. “Als ik de situatie vergelijk met het financieringstraject van onze concurrenten in het buitenland, dan is ‘voorzichtigheidsreflex’ nog zacht uitgedrukt. Onze Zuid-Afrikaanse collega’s haalden 17 miljoen euro op, onze Franse collega’s 10 miljoen euro, waarvan de helft bij de Franse staat. Ook de Nederlandse concurrent haalde enkele miljoenen euro’s op. Wij? Helemaal niets."

Ik heb bijna twee jaar lang onderhandeld met investeerders", herinnert Johan Jacobs zich. Bijna al mijn tijd en energie heb ik er ingestoken. Het was een voltijdse job. Met sommigen van hen ben ik ver geraakt, de voorwaarden lagen op tafel. Maar het bleef telkens aanslepen."

“Het was een patstelling: ik had geld nodig om vooruitgang te boeken, zij wilden pas de eerste euro overhandigen wanneer die vooruitgang was geboekt. Ze vroegen een locatie, een bouwvergunning, een milieuvergunning, een managementteam. Terwijl ik mijn huidige team amper kon betalen. Ze hadden gemakkelijk een klein bedrag kunnen vrijmaken voor de prioriteiten. Elk 65.000 euro was voldoende. Zo hadden zij hun engagement bewezen zonder al te veel risico en kon ik verder. Maar ze zaten te wachten op zekerheid die ik hen onmogelijk kon bieden. Dat was enorm frustrerend."

Kantelpunt

Een jaar geleden kreeg Millibeter het aanbod om toe te treden tot een globaal consortium. “Het ging om een groep multinationals en gerenommeerde bedrijven die afval van palmolieplantages willen verwerken tot hoogwaardige grondstoffen", legt Johan Jacobs uit. “Precies wat wij doen, maar dan op grote, industriële schaal. Het was een gouden kans."

Internationaal consortium

Sinds afgelopen zomer maakt Millibeter deel uit van een internationaal consortium dat wereldwijd afvalstromen van palmplantages wil omzetten in hoogwaardige grondstoffen. Het gaat in totaal om een project van een miljard euro omzet.

Millibeter krijgt een kleine, maar belangrijke rol: het consortium zal een beroep doen op de technologie. “Het geld dat we voor de licentie ontvangen, kunnen we investeren in bijkomend onderzoek, extra productiecapaciteit en een uitbreiding van ons team", zegt Johan Jacobs.


“Ik dacht dat dit de investeerders eindelijk over de streep zou trekken, maar botste opnieuw op die voorzichtigheidsreflex. ‘We kennen die partijen niet, we hebben geen zekerheid of dat project wel zal doorgaan, …’, klonk het. Ze haakten uiteindelijk af, wat ik nog steeds onbegrijpelijk vind. Maar iedereen bepaalt natuurlijk zijn eigen risicobereidheid en ik kan daar niets aan veranderen."

Als het project met de internationale partners doorgaat, dan wordt de technologie van Millibeter binnenkort gebruikt op een schaal die vele malen groter is dan wat onze concurrenten doen. “Er wordt nu gewerkt aan enkele productielijnen in Indonesië, waarmee jaarlijks 200.000 ton afval verwerkt zal worden." En dat is maar de eerste stap. “Slaagt het project in Indonesië, dan zijn we meteen de auto in de fietskoers. We zullen belangrijker zijn als klein radartje in een grote machine, dan wanneer we alles zelf hadden gedaan", sluit Johan Jacobs af.

Een roadshow met een Hoek Af

Johan Jacobs is één van de Hoek Af-ondernemers die te gast zijn op de rondreizende roadshow ‘Je moet wel een hoek af hebben’, georganiseerd door ING & Hoek Af. Er zijn roadshows in Vlaanderen en Brussel op 24 oktober, 6, 27 en 28 november.

ING-genodigden kunnen gratis deelnemen.

Inschrijven kan via www.hoek-af.be/roadshow

Hebt u ook een Hoek Af?

Droomt u ervan om uw eigen zaak te starten en zelfstandige te worden?