Economie

13 April 2016

De mogelijke gevolgen van de Brexit voor Europa


Op 23 juni spreken de Britten zich uit over het lot van hun land en beslissen ze of ze al dan niet lid blijven van de Europese Unie. Die situatie heeft zijn tol a geëist op de financiële markten. Als het Verenigd Koninkrijk na deze stemming uit de Europese Unie moet stappen, spreken we van een “Brexit”. De gevolgen daarvan zouden zowel voor het Verenigd Koninkrijk als voor Europa negatief kunnen zijn.

Wat zeggen de peilingen?

Wat de uitkomst van het referendum zal zijn, weet vandaag niemand. Toch wijzen de resultaten van de peilingen er eerder op dat het Verenigd Koninkrijk in de Europese Unie zou blijven. De cijfers veranderen echter voortdurend en geven – zoals geweten – nooit een foutloze indicatie. Volgens de laatste peilingen (15 mei 2016) zou 43% van de ondervraagden voor een 'Brexit' zijn en 46% tegen. Dat betekent dat 11% nog geen beslissing heeft genomen. Bovendien merken we op dat de Britten die voor een 'Brexit' zijn, ook meer geneigd zijn om te gaan stemmen dan de anderen… De resultaten zijn dus zonder meer onvoorspelbaar.

De bookmakers zijn er dan weer gerust op. Volgens hen zou het risico op een 'Brexit' slechts 30% bedragen. Wie er gelijk heeft, zullen we dus over enkele dagen te weten komen…

Te onthouden

Wat kunnen we verwachten van een “Brexit”?

  • Een negatieve impact op het bruto binnenlands product (bbp) van het Verenigd Koninkrijk en het bbp van de lidstaten van de Europese Unie, gezien de nauwe economische en financiële banden tussen de landen.
  • Een overgangsperiode van twee jaar met politieke onzekerheid.
  • Besmettingsgevaar. Schotland dreigde er bijvoorbeeld mee om bij een 'Brexit' een eigen referendum te organiseren om uit het Verenigd Koninkrijk te stappen en tot de Europese Unie toe te treden.
  • Een zekere deviezeninstabiliteit. Het pond sterling zou terrein verliezen ten opzichte van de euro en de euro zou eveneens kunnen verzwakken tegenover de US dollar.

Wilt u een samenvatting van de mogelijke gevolgen van een Brexit? Bekijk dan zeker de video hieronder.

Politieke en economische implicaties

In de context van de Brexit, zou de Europese economie evenmin gespaard blijven. Volgens onze schattingen zou de initiële impact op het bbp van de eurozone tegen eind 2017 cumulatief met 0,3% van onze basisprognose kunnen afwijken. De omvang van de schade zal vooral afhangen van de politieke impact, die hoogst waarschijnlijk dramatisch zal zijn. Het risico op verdere fragmentatie is groot, waardoor de negatieve impact zowel groter zou kunnen zijn als langer zou kunnen aanslepen. Toch kan men niet volledig uitsluiten dat de Brexit de Europese integratie en hervorming een krachtige duw in de rug zou geven. Eén ding is zeker: de geest is al uit de fles. De steen is al aan het rollen en zal nu al schade veroorzaken.

De politieke en economische gevolgen

In de studie “Damage from a rolling stone” onderzoeken we de mogelijke politieke en economische gevolgen van een Brits referendum voor de rest van Europa, en meer bepaald de eurozone. De belangrijkste resultaten zijn:

  • Door in te stemmen met een “akkoord”, heeft de rest van Europa een precedent gesteld: andere landen zouden nu ook uitzonderingen en een speciale nationale behandeling kunnen opeisen. Het is duidelijk dat de EU en de eurozone nu op een kruispunt staan richting meer integratie of meer desintegratie. Het succes van het ‘aanmodderen’ lijkt zijn grenzen bereikt te hebben. De Brexit zou een katalysator kunnen zijn voor om het even welk van de twee richtingen.
  • In een Brexit-scenario zou de rest van Europa een periode van financiële, maar ook politieke beroering moeten doorworstelen. Europese leiders zouden nog meer tijd en energie moeten spenderen aan het indammen van opkomende separatistische en populistische bewegingen om verdere centrifugale krachten te vermijden.
  • Hoewel de politieke impact van een Brexit-scenario moeilijk te kwantificeren blijft, lijkt het zeker dat Europa een periode van financiële turbulentie zal kennen, met een weerslag op buitenlandse directe investeringen (FDI), blootstelling van banken en zwakkere handel. In de nasleep van een ‘vriendschappelijke’ scheiding, zou de economie van de eurozone tegen eind 2017 wellicht een cumulatief verlies van 0,3% van het bbp ervaren. Ierland, Malta en Nederland zouden het sterkst geraakt worden. Negatievere scenario’s met een grotere en langer durende bbp-impact behoren echter ook tot de mogelijkheden.
Meer weten?

Lees hier de studies (in het Engels) over de gevolgen van het Brits referendum, Britain backs Brexit en Fed “post-Brexit”.