ECONOMIE

26 juni 2017

Circulair bouwen: vooral interessant voor sloop en groothandel


Steven Trypsteen

Economist

In het huidige lineaire productiemodel worden grondstoffen eerst ontgonnen, dan gebruikt om te produceren en finaal gedumpt. Dat model zorgde de voorbije 250 jaar voor veel welvaart, maar stoot stilaan op zijn limieten. De circulaire economie kan een oplossing vormen. Daarbij wijzigt het productieproces zodat grondstoffen zo lang mogelijk meegaan. Welke kansen biedt dat voor de bouwsector?

Het huidige lineaire productiemodel leidt tot uitputting van bepaalde grondstoffen, met opwaartse prijsdruk tot gevolg. De circulaire economie kan die trend keren, en de bouwsector kan een belangrijke bijdrage leveren om de economie meer circulair te maken.

Onderzoek toont aan dat niet alle partners in de productieketen evenveel te winnen hebben bij de opkomst van circulair bouwen. Vooral sloop en groothandel kunnen hiervan profiteren. Toeleveranciers van lowtech-bouwmaterialen kunnen dan weer hun groeipotentieel zien afnemen.

Te onthouden

  • In een lineair productiemodel worden grondstoffen ontgonnen, gebruikt en gedumpt.
  • In een circulair proces worden grondstoffen efficiënter gebruikt en gemakkelijker hergebruikt. De circulaire economie streeft naar een optimaal waardebehoud. Hoe minder aanpassingen er nodig zijn om een product te hergebruiken, hoe beter.
Circulair bouwen beïnvloedt volledige bouwproces

Circulair bouwen gaat niet alleen over recycleren. Het beslaat het volledige bouwproces. Architecten, ingenieurs en constructeurs denken aan het begin van het bouwproces al na over het meest efficiënte gebruik van grondstoffen. Bovendien construeren ze de gebouwen op een zodanige manier dat het toekomstige hergebruik van gehele gebouwen en/of bouwmaterialen makkelijker wordt. Het is dus niet alleen bij de sloop van het pand dat men nadenkt over hergebruik. Circulair bouwen heeft invloed op het hele bouwproces.

Recycleren als laatste optie

Het nu veel voorkomende recycleren vernietigt voor een groot deel de toegevoegde waarde van bouwmaterialen en brengt deze terug tot de waarde van de grondstof. Hierdoor wordt ook wel gesproken over downcyclen.

Beter is het om bouwmaterialen, gebouwdelen of complete gebouwen op een hoogwaardigere manier te hergebruiken. In de bouw kan dit vaak door transformatie of renovatie voor een geheel gebouw gebeuren. Recycleren zou eigenlijk alleen als laatste optie gebruikt mogen worden. Een raamkozijn heeft namelijk een veel hogere waarde dan het hout.

Een circulaire economie streeft naar een optimaal waardebehoud. Hoe korter de kringloop, door het product met zo min mogelijk aanpassingen weer te hergebruiken, hoe beter.

Verkoop en hergebruik van bouwmaterialen

Circulair bouwen biedt vooral kansen voor sloop en groothandel. Door gebouwen te ‘ontmantelen’ in plaats van te slopen en bouwmaterialen zo hoogwaardig mogelijk te verkopen kan de sloper extra toegevoegde waarde leveren.

Voor groothandelaars liggen er kansen in hergebruik van materialen. Gebruikte bouwmaterialen kunnen zij opkopen en opnieuw aanbieden door een grondstoffenbank te beheren. Groothandelaars hebben het voordeel dat ze over een netwerk van aannemers beschikken voor de afzet van deze materialen.

Circulair bouwen is jammer genoeg niet voor elke partner in de productieketen positief. Vooral toeleveranciers van lowtech-bouwmaterialen kunnen hun groeipotentieel zien afnemen. Door minder gebruik van nieuwe bouwmaterialen kan de vraag naar nieuwe lowtech-bouwmaterialen dalen.

Geïnteresseerd in circulair bouwen?
Ontdek de mogelijkheden voor de sector in de volledige studie.

Meer info?