ECONOMIE

7 september 2017

Technologie, duurzaamheid en economie: nu is het moment!


Philippe Ledent

Senior Economist

Tegenwoordig leven we in een interessant tijdperk als het om innovatie gaat. Kunstmatige intelligentie, auto’s met internetverbinding, 3D-printers ... De technologische vooruitgang die we in onze tijd hebben geboekt is enorm. Maar hoe beïnvloeden deze technologieën de economische groei? Philippe Ledent, Senior Economist bij ING vertelt u erover.

Innovatie als motor voor economische groei

Hoe innovatie de economische groei kan stimuleren? Eigenlijk is dat dankzij het samenkomen van twee elementen

  • een technologie die beschikbaar is;
  • nieuwe ideeën en nieuwe consumptievoorkeuren of –gewoonten.

Naast deze twee noodzakelijke elementen, moet natuurlijk ook de economische levensvatbaarheid aanwezig zijn. Wat dat betreft zien we dat de klant momenteel nog niet bereid is om de extra kosten voor innovatie te betalen, zelfs als dit tot een duurzamer project leidt. In zo’n geval is de economische levensvatbaarheid niet bevestigd. Economische groei is alleen mogelijk als drie de elementen verenigd zijn: nieuwe ideeën, een beschikbare technologie om die ideeën in de praktijk te brengen en een hogere winstgevendheid.

Waarom is het huidige tijdperk interessant?

Het huidige tijdperk geeft weer hoe technologie, ideeën en een zekere bewustwording samenkomen. Technologische vooruitgang heeft vooral bijgedragen aan een hogere winstgevendheid ten opzichte van de technologie van het verleden. Ik zal u drie duidelijke voorbeelden geven.

1. De circulaire economie

Het gaat hierbij om het ontwikkelen van businessmodellen die niet langer lineair zijn (grondstoffen verzamelen, ze transformeren, consumeren en uiteindelijk weggooien), maar circulair (bijvoorbeeld de deeleconomie, het hergebruiken van een product, recyclage aan het einde van de levensduur ...).

Het idee is goed, maar de technologie is nog niet altijd beschikbaar en de economische levensvatbaarheid is nog erg zwak ten opzichte van een lineair proces dat nog sterk aanwezig is in onze maatschappij.

Toch zien we de laatste jaren een grote volatiliteit in de prijs van grondstoffen. Tot nu zijn de prijzen nog erg laag, wat een uitdaging vormt voor circulaire businessmodellen. Maar de prijzen van grondstoffen zullen in de toekomt zeker stijgen, om de simpele reden dat sommigen ervan steeds schaarser worden. Het overstappen op circulaire economische modellen wordt dus steeds relevanter en economisch levensvatbaarder.

2. Elektrische auto's

Het gaat zeker niet om een nieuw idee want begin twintigste eeuw stelde Ferdidand Porsche dit al voor. Maar het economisch rendement en het verloop van de geschiedenis leidden er uiteindelijk toe dat petroleum de voorkeur kreeg.

De elektrische auto komt nu weer terug en tegenwoordig is de technologie beschikbaar om de ontwikkeling ervan te ondersteunen. Drie problemen blijven wel bestaan:

  • het rijbereik is te kort,
  • de oplaadtijd is te lang,
  • de productiekosten (en dus de verkoopprijs) zijn te hoog.
rond 2023-2035 de aankoopprijs van een elektrische auto gelijk zal zijn aan die van dezelfde auto met een verbrandingsmotor

De jaren 2020 zullen het keerpunt zijn om deze obstakels te overbruggen. Nieuwe accu's zullen het daglicht zien en het rijbereik van auto's wordt opgetrokken tot 800 km. Ook de Europese Commissie heeft een project opgestart om het netwerk van snelle oplaadstations uit te breiden. Dankzij deze nieuwe oplaadpunten kan een auto in nauwelijks 20 minuten tot 300 km aan autonomie winnen. We zien hier een typisch voorbeeld van hoe een technologische ontwikkeling in de loop van de geschiedenis kan veranderen. Verder blijven de productiekosten van accu's dalen. We kunnen dus voorspellen dat rond 2023-2035 de aankoopprijs van een elektrische auto gelijk zal zijn aan die van dezelfde auto met een verbrandingsmotor. Technologische vooruitgang brengt dus oplossingen voor problemen bij elektrische auto's.

3. Elektriciteitsproductie

Als alle auto's elektrisch zouden rijden, zou de elektriciteitsproductie met 65% moeten stijgen. En dat is nu de grootste uitdaging: niet de auto zelf, maar de energieproductie. Hoe kunnen we meer elektriciteit produceren en is dat mogelijk met duurzame energie?

De productiekosten van fossiele energie en kernenergie zijn vrij laag, waardoor de ontwikkeling van duurzame energie in economisch opzicht moeilijk is. We zien echter opnieuw dat technologie kan helpen en dat we voor deze sector in een interessant tijdperk leven. Op dit moment worden zonne- en windenergiebronnen ontwikkeld en innoverende technologieën concurreren met ‘conventionele’ energieproductiemethoden, ook qua winstgevendheid.

Na de transitieperiode is het tijd voor groei!
nieuwe technologieën scheppen een aantrekkelijke economische winstgevendheid

Historisch gezien waren duurzaamheid en economische groei vaak tegenstanders van elkaar, maar dat wil niet zeggen dat de twee niet verenigd kunnen worden. Hoewel de technologie vandaag de dag in snel tempo evolueert, lijkt de invloed op de economische groei nog niet voldoende te zijn. Dat komt misschien omdat we op dit moment door een transitieperiode gaan. Het effect van de technologie op de economische groei op grote schaal is nog niet zichtbaar. Toch zijn veranderingen op komst en mogen we optimistisch zijn: nieuwe technologieën scheppen een aantrekkelijke economische winstgevendheid en dus kunnen we de komende jaren rekenen op een grotere economische groei, zonder daarbij het belang van duurzaamheid uit het oog te verliezen."

Meer weten?