Private Banking

Ene instorting na de andere doet cryptomarkt op grondvesten daveren

Nadat ze in november 2021 een piek hadden bereikt, slikten de cryptomunten een verlies van 3 biljoen dollar in de 12 maanden daarna, waardoor hun totale marktwaarde kelderde tot minder dan 0,9 biljoen dollar, afgaand op de Bloomberg Galaxy Crypto index die ontworpen is om de prestaties van de grootste cryptomunten te meten die in dollar verhandeld worden (zie grafiek).

In het verleden werden dergelijke instortingen - ook wel “cryptowinters” genoemd - veroorzaakt door gebeurtenissen binnen de sector zelf, zoals het faillissement van een beurs of een strengere regelgeving. Deze crisis begon echter met een externe katalysator: de centrale banken verhoogden de rente om de hogere inflatie na de pandemie te bestrijden, waardoor de interesse bij de belegger voor riskantere activa zoals crypto’s afnam.



De instorting maakte een eind aan het idee dat crypto een vergelijkbaar statuut geniet als goud in tijden van economische onzekerheid vanwege de lage correlatie met de prestaties van traditionele financiële activa (zie grafiek). Dit was een grote schok voor beheerders van pensioen- en staatsfondsen - en miljoenen kleine beleggers - die crypto in de voorbije jaren omarmd hadden in de overtuiging dat het een mainstream activaklasse aan het worden was. Maar toen bleek dat de cryptorally van 2021 op los zand gebouwd was, vermits vele investeerders massaal geld leenden om te investeren in digitale munten en projecten, waarbij andere crypto’s vaak als onderpand gebruikt werden. Die onderlinge verwevenheid vergrootte de impact van geruchtmakende faillissementen.



De grootste klap werd veroorzaakt door een zogeheten algoritmische stablecoin: TerraUSD - een digitale token waarvan de waarde gekoppeld was aan de Amerikaanse dollar door middel van een parallelle munt, Luna. Die munt werd populair toen gebruikers van een gedecentraliseerd financieringsplatform (DeFi), Anchor genaamd, een rente van maar liefst 20% aangeboden kregen op hun deposito’s in TerraUSD. Plotse geldopvragingen op Anchor deden de waarde van TerraUSD zakken, en op amper enkele dagen tijd belandden zowel TerraUSD en Luna in een neerwaartse spiraal die meer dan 60 miljard dollar van hun waarde in rook deed opgaan. Bedrijven die geïnvesteerd hadden in de bijbehorende tokens en derivaten, zoals Three Arrows Capital, gingen failliet, waarna andere bedrijven eveneens kopje onder gingen, zoals Voyager Digital, dat een enorme lening had toegekend aan Three Arrows.

In november deed er zich opnieuw een grote schok voor: de implosie van het cryptorijk van sterondernemer Sam Bankman-Fried, waaronder een van de grootste beurzen voor digitale activa, FTX. Het platform speelde een belangrijke rol in het aantrekkelijk maken van crypto voor de gewone belegger. Bankman-Fried, die andere noodlijdende cryptobedrijven uit de nood had geholpen en zich ontpopte tot een officieuze ambassadeur van de sector op conferenties en in het Amerikaanse parlement, zag zijn fortuin van 15,6 miljard dollar op enkele dagen tijd helemaal in rook opgaan. FTX had een uitgebreid web van verbonden ondernemingen, zoals handelshuis Alameda Research, dat blijk gaf van een lakse boekhouding en gebrekkige controles.

Critici beweren dat vele cryptoprojecten gedoemd waren om te mislukken omdat ze een onrealistisch rendement voorschotelden. Veel van de projecten die hoge winsten beloven beschouwen zij als nieuwe vormen van Ponzifraude, waarbij bestaande investeerders uitbetaald worden met het geld van nieuwe investeerders. De instorting van FTX legde ook een besmettingsgevaar bloot, waarbij problemen in het ene segment van de sector zich snel en op onvoorziene manieren verspreiden, wat elders grote verliezen veroorzaakt. Dit alles maakt dat er de komende tijd wellicht niet al te veel geïnvesteerd zal worden in crypto. 

Crypto is ontstaan in de nasleep van de wereldwijde financiële crisis van 2008, die het vertrouwen in traditionele instellingen had uitgehold. Maar door de opeenvolging van schandalen in 2022 dringt zich de existentiële vraag op of ook crypto nog wel te vertrouwen is. Voor velen is er strengere regelgeving nodig om het vertrouwen te herstellen. Maar door het faillissement van FTX lijken enkele wetsvoorstellen waarvoor Bankman-Fried zwaar gelobbyd had, nu op de lange baan te worden geschoven. Ze kregen tegenwind van enkele exploitanten van DeFi-platforms, die beweren dat ze teveel op de leest van de grote, gecentraliseerde beurzen zoals FTX geschoeid zijn. Strengere regels zullen van crypto uiteindelijk een stabielere en fatsoenlijkere belegging maken. Het is echter niet duidelijk welk deel van de sector de controles zal overleven die daarmee gepaard zouden gaan.