FAMILIE

30 juni 2017

Een woning voorzien die aangepast is aan een ouder die minder zelfstandig wordt: verschillende oplossingen en financieringsmiddelen


Op een dag zullen uw bejaarde ouders mogelijk minder zelfstandig zijn en een woning nodig hebben die beter is aangepast aan hun situatie. Misschien is het tijd om na te denken over de beschikbare oplossingen en de impact hiervan op uw persoonlijke financiële situatie?

Dit onderwerp is moeilijk en soms taboe, maar toch ontzettend reëel. Naarmate uw ouders ouder worden, verliezen ze hun zelfstandigheid. Ze kunnen niet meer met de wagen rijden, het gras maaien, koken, trappen opgaan, ... Ze hebben dus bepaalde diensten en soms ook specifieke zorgen nodig.

De woningkwestie is cruciaal, want de noden van uw ouders brengen bepaalde kosten of aanzienlijke investeringen met zich mee die u goed dient in te plannen. Om deze overgang zo goed mogelijk te laten verlopen, anticipeert u er het best op. Voorzie vandaag al samen met uw bank de financiering van deze belangrijke fase.

Welke woning moet u kiezen?

Senioren blijven gemiddeld zelfstandig tot 80 jaar: 75% van de 80-jarigen woont nog thuis zonder hulp. 15% woont in een rusthuis en 10% krijgt thuishulp. Vanaf 89 jaar gaat 38% naar een rusthuis. De anderen wonen voornamelijk nog thuis, met of zonder thuishulp.

Het is voor niemand een verrassing dat de bevolking de afgelopen jaren steeds verder vergrijst. Het woningaanbod voor ouderen heeft zich dus van nature uitgebreid en gediversifieerd.

Wat zijn de mogelijkheden en wie heeft hier baat bij?

11% van de Belgen zou zijn ouders thuis willen opvangen om een oogje in het zeil te houden wanneer die minder zelfstandig worden. Ook al betekent het laten inwonen van een ouder dat u betrokken blijft, toch is dit een beslissing waar u niet licht mag over gaan. U moet de nodige implicaties en de gevolgen hiervan op uw privacy (en op de privacy van uw ouders) goed begrijpen.

Welke impact op uw financiën?

Men zou kunnen denken dat een ouder thuis opvangen de goedkoopste oplossing is, maar dat hangt vooral af van hun gezondheidstoestand. De kost van het materiaal en de medische verzorging kan immers al snel oplopen door bijvoorbeeld de installatie van een veilige badkamer of een traplift. Het is dus mogelijk dat u bij uw bank een renovatielening moet aanvragen.

Bovendien kan het voor de verzorging nodig zijn om ook thuishulp in te schakelen of een beroep te doen op een verpleegkundige of kinesist. In België zijn 70% van de ontvangers van thuishulp 60 jaar en ouder. De forfaitaire kosten per dag voor de verzorging voor een zwaar afhankelijke patiënt variëren van € 17,11 tot € 45,12, waarvan de mutualiteit 12 tot 40 euro terugbetaalt. Meer informatie vindt u op belgium.be.

Goed om te weten

Als u een bejaarde ouder bij u thuis opvangt en ten laste hebt, kunt u een belastingvoordeel krijgen. Meer informatie over dit thema vindt u op de website van de FOD Financiën en op de website voor de belastingaangiftes My Minfin.be.

Dit is een privéwoning waar collectieve diensten worden verstrekt. Uw bejaarde ouders kunnen die huren of kopen. Hier genieten ze van een veilige omgeving en collectieve diensten (catering, hulp bij het huishouden, maar ook een sportzaal of sauna), terwijl ze toch zelfstandig blijven wonen.

De woningen zijn aangepast aan hun fysieke noden. En de mensen die er wonen, zijn minder geïsoleerd, terwijl ze toch hun zelfstandigheid behouden. De gemiddelde leeftijd is 81 jaar.

Wenst u meer informatie over assistentiewoningen in België? Lees dan de volledige studie van ING in samenwerking met Probis.


Welke impact op uw financiën?

Een appartement kopen in een gebouw met assistentiewoningen is een verstandige investering, maar u moet het ook kunnen financieren. De markt vertoont een groeiende interesse in dit type woningen en de prijzen blijven dan ook stijgen: kleine flats kosten al snel € 150.000, terwijl meer luxueuze appartementen vaak meer dan € 350.000 kosten. U anticipeert het best maximaal op deze oplossing. Vooral als uw bejaarde ouders een lening nodig hebben om de volledige aankoop of een deel ervan te bekostigen.

Voor huurders schat men de gemiddelde huurprijs op € 1200, zonder de diensten erbij te rekenen (onderste marge).

Dit is een instelling waar men in de vorm van een collectieve woonst senioren zoveel mogelijk zelfstandigheid laat bewaren. Het personeel staat in voor de maaltijden, geneesmiddelen, gezondheidszorg en soms ook het wassen van de patiënten. De gemiddelde leeftijd waarop men een rusthuis binnengaat, is 85 jaar.

Rusthuizen hebben lang te lijden gehad onder een negatief imago. Maar ze doen grote inspanningen doen om het hun bewoners zo aangenaam mogelijk te maken. Er worden dagelijks activiteiten en vrijetijdsbesteding georganiseerd, het eten is gevarieerd en de leefomgeving straalt gezelligheid uit.

Welke impact op uw financiën?

De opvang in een rusthuis heeft een stevig prijskaartje, aangezien de bewoners er 100% ten laste worden genomen. In functie van het gewest en de opvangvoorziening (via het OCMW of privé) variëren de prijzen tussen € 1100 en € 1650 per maand.

Er bestaan verschillende modellen. Wat in België lijkt door te breken, is dat ouderen in ruil voor enkele diensten (boodschappen, klusjes) en vooral een veilige, aandachtige en aangename aanwezigheid een student in een kleine kamer van het huis laten wonen. Dit concept kent een groeiend succes: 200 senioren in 2015 en meer dan 330 medebewoners in 2016.

Er zijn ook gezinnen die senioren in hun huis opvangen om ze uit hun isolement te halen. Die oplossing is geschikt voor ouderen in goede gezondheid. En voor gezinnen die voldoende open-minded zijn om een onbekende in huis te laten wonen. Meer informatie bij de vereniging 1toit2ages.be.

Welke impact op uw financiën?

Intergenerationeel samenwonen is een interessant alternatief: de jonge medebewoner draagt 180 tot € 300 per maand bij in functie van de diensten die aan de senior worden verstrekt. Deze formule kan gedurende enkele jaren een kans zijn om wat geld opzij te zetten en een verhuizing naar een assistentiewoning of rusthuis voor te bereiden. Als de gezondheid van de oudere dat toelaat.

Hulp en financiering voor de woning van bejaarde ouders
Tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden (THAB)

De THAB wordt gegeven aan 65-plussers die door een handicap hun dagelijkse activiteiten niet meer kunnen uitvoeren (koken, schoonmaken, zich wassen, enzovoort). Het toegekende bedrag hangt af van de zelfstandigheidsgraad van de persoon en van het inkomen. Via een simulatie kan men berekenen op welke toeslag men recht heeft. Hiervoor moet u een Excel-bestand invullen op handicap.belgium.be. Meer info op www.socialsecurity.be.

De Vlaamse aanpassingspremie en zorgbijdrage

Vlaanderen kent een aanpassingspremie toe om een woning aan te passen aan een oudere bewoner. Meer info over de voorwaarden op wonenvlaanderen.be.
De Vlaamse overheid heeft ook een zorgbijdrage voor de sociale bescherming ingevoerd. Dat is een financiële ondersteuning voor mensen die hun zelfstandigheid verliezen.

Sparen en investeren

Dit is de ideale oplossing om te anticiperen op de financiële middelen die u de komende jaren misschien nodig zult hebben. In functie van uw inkomen en voorkeur, kunt u kiezen voor een pensioenspaarverzekering met een gegarandeerd rendement of een pensioenspaarfonds met een potentieel hoger rendement, maar zonder kapitaalgarantie. Een andere erg geschikte oplossing is de rente, een levensverzekering die een levenslange rente garandeert en een kapitaal dat op elk moment beschikbaar is.

Renovatielening

U kunt een renovatielening aangaan. Om het huis van uw ouders te renoveren, of om uw eigen woning geschikter te maken om uw ouders op te vangen. Dat is de ideale optie om makkelijk alle werken te financieren tegen een vaste en gegarandeerde interest, zonder bijkomende kosten.

En nu?