Overlijden en erfenis

11 september 2017

Hoe schrijft u best uw testament?

De meesten onder ons denken liever niet na over de dag dat we er niet langer zijn. Maar niemand ontsnapt eraan, dus u bereidt best met zorg uw testament voor. Lees hier hoe u dat kan doen.

1. Wat zijn de verschillende soorten testamenten?

Wanneer mensen geconfronteerd worden met een overlijden, nemen emoties snel de bovenhand. Probeer op voorhand een duidelijk plan op te stellen, dan hebben uw geliefden na uw overlijden duidelijke richtlijnen. Pas echter op bij het schrijven van een testament, want er zijn bepaalde vormvoorschriften waaraan het document moet voldoen.

In België zijn er drie soorten testamenten:

  1. Het authentieke testament: dit is een notariële akte.

  2. Het eigenhandig testament: van begin tot eind zelf geschreven, gedateerd en ondertekend door de testamentschrijver.

  3. Het internationale testament: geldig over de hele wereld, maar wel ingewikkelder om op te stellen.

Het internationale testament

Het internationale testament is geldig in alle landen die het internationale verdrag hebben ondertekend in overeenstemming met de Wet van 2 februari 1983. Dit testament bevat de volgende eigenschappen:

  • De handtekening van twee getuigen die aanwezig zijn tijdens uw bezoek aan de notaris.

  • Een verzegelde enveloppe met een internationaal attest dat de geldigheid van het testament in het buitenland waarborgt.

  • Hoge notariskosten.

Elk type van testament heeft specifieke vormeisen. Er zijn echter ook basisvoorwaarden die voor alle drie de testamentvormen gelden.

2. Hoe schrijft u een testament?

Ongeacht de gekozen vorm, moet het testament duidelijk geschreven zijn. U moet uzelf duidelijk identificeren, een vrouw kan bijvoorbeeld best haar meisjesnaam gebruiken. Dit geldt uiteraard ook voor de erfgenamen. Vergeet niet om hun adressen te controleren zodat onduidelijkheden worden vermeden

  • Bij een authentiek testament kan uw advocaat u begeleiden zodat het document in alle opzichten wettelijk is.
  • Als u zelf het testament opstelt, vergeet dan zeker uw handtekening en de datum niet, anders is het testament niet geldig. Vermijd doorhalingen zoveel mogelijk en zorg ervoor dat de inkt van uw pen niet uitwisbaar is.
Vermijd deze fouten:
  • Een gezamenlijk testament opstellen met iemand anders: Doe dit zelfs niet met uw echtgenoot of echtgenote. Elk moet een apart testament opstellen.
  • Een videotestament: De wereld is digitaal, maar de wet geeft nog altijd de voorkeur aan papier. Houd het dus bij een getypte of handgeschreven versie in plaats van een video.
  • Toevoegingen maken: Het is altijd beter om een nieuw testament te schrijven. Als u het toch doet, vergeet dan niet om de datum en uw handtekening te plaatsen bij iedere toevoeging.
  • Kopieën maken: Duplicaten en fotokopieën hebben geen wettelijke waarde. Als u meerdere exemplaren wilt, zorg er dan voor dat het aantal wordt vermeld op elk origineel.
3. Aan wie richt u uw testament?

Een testament opstellen is niet alleen goed voor uw gemoedsrust, u kunt ook zelf beslissen wie uw bezittingen krijgt. Doet u dat niet, dan geldt de graad van verwantschap, ook wel orde van erfopvolging genoemd. Hierbij wordt gekeken naar de verwantschap met uw nabestaanden. De dichtste erfgenamen volgens orde (bijv. afstammelingen hebben voorrang op de ouders of broers of zussen) en graad (het aantal generaties tussen de erflater en de erfgenamen) hebben het eerst recht op uw nalatenschap.

Bij het schrijven van een testament zijn er alsnog enkele regels waar u niet omheen kan. U kan namelijk bepaalde wettelijke erfgenamen, zoals uw kinderen, ouders of partner, niet onterven van hun gereserveerd deel. Houd er evenwel rekening mee dat de wet over de ouderlijke reserves momenteel wordt aangepast, en dat er vanaf eind 2018 de nieuwe regels zouden gelden.

De erfenis, alsook de erfgenaam, moeten nog bestaan/leven op het moment dat het testament wordt ondertekend. De erfenis wordt onderverdeeld in drie categorieën, ook legaten genoemd:

  • Het algemene legaat houdt in dat de hele nalatenschap naar een erfgenaam gaat.
  • Het legaat onder algemene titel houdt in dat er een percentage van het totaal naar een erfgenaam gaat, of al uw roerende of onroerende goederen.
  • Het bijzondere legaat houdt in dat er een bepaald bedrag of welbepaalde goederen worden overgedragen aan een erfgenaam.
Goed om te weten

U kan ook een deel van uw bezittingen aan een goed doel te schenken. U kan bijvoorbeeld Unicef als begunstigde aanduiden in uw testament. Alleen het beschikbaar erfdeel dat niet voor uw erfgenamen is gereserveerd kan hiervoor worden gebruikt. Als u geen wettelijke erfgenamen hebt, waarom dan niet al uw bezittingen schenken aan diegenen die het meest nodig hebben?

4. Waar bewaart u uw testament?

Uw testament beschrijft de regeling van uw nalatenschap en soms ook specifieke maatregelen die moeten genomen worden na uw overlijden. Door die afspraken is het van groot belang dat het testament goed wordt bewaard. Als het testament te laat wordt gevonden, kunnen deze afspraken niet altijd nog worden nageleefd. Het authentieke testament is daarom het veiligst, want uw testament wordt volgens de vormvoorschriften opgesteld, zodat u zeker bent dat het geldig is. Daarnaast zorgt de notaris ervoor dat uw testament wordt geregistreerd bij het CRT (Centraal Register van Testamenten). Zo kan uw testament gemakkelijk worden teruggevonden mocht er iets misgaan.

Hebt u verdere vragen?

Wilt u meer weten over erfrecht of hebt u hulp nodig bij het verdelen van uw kapitaal en het opstellen van uw testament?

Dit artikel is geschreven in samenwerking met TopCompare.be.