Vermogen overdragen

12 augustus 2018

Erfenissen: een nieuwe wet die de familievrede bewaart

Het werd tijd om het erfrecht te vernieuwen. Vanaf september 2018 zijn er nieuwe elementen die de overdracht van vermogens wijzigen.

Tijdens het Financiële Ontbijt, georganiseerd door La Libre en de blog Moneystore.be, werden de nieuwe wetten over erfenissen besproken met Grégory Homans, advocaat aan de Balie van Brussel, en Colette Téchy, juridisch adviseur Wealth Analysis and Planning bij ING Private Banking.

Het was behoorlijk technische materie die tijdens dit debat behandeld werd. Waarom heeft de wetgever zich beziggehouden met het wijzigen van de organisatie van de erfenissen in België? “Deze nieuwe wet, die in werking treedt op 1 september 2018, heeft drie doelstellingen. Het werd tijd dat de erfwetgeving de 21ste eeuw ingeloodst werd. We moesten in feite een tijdreis maken van Napoleon naar Donald Trump! Het was ook nodig om meer vrijheid toe te kennen aan degene die zijn vermogen schenkt en uiteindelijk moest men de vrede binnen de families kunnen bewaren”, benadrukt Grégory Homans.

Wettelijke reserve

De eerste wijziging heeft betrekking op de wettelijke reserve. Dat is het gedeelte dat de kinderen moeten krijgen. Dankzij de nieuwe wet kan men voortaan vrij beschikken over 50% van zijn vermogen. Dat vermindert de wettelijke reserve van de kinderen.

“Aangezien er vanaf september enkele regels in werking treden, moet u in bepaalde gevallen nagaan wat er in huwelijkscontracten of testamenten vastgelegd werd. Als u bijvoorbeeld beslist had dat de beschikbare reserve toekomt aan een ngo, moet u er zich in bepaalde gevallen van bewust zijn dat die beschikbare reserve toeneemt tot 50% van het vermogen. Misschien was het in eerste instantie niet de bedoeling om de helft van uw vermogen te schenken aan een goed doel”, waarschuwt Colette Téchy. In bepaalde gevallen is het dan ook nodig om een nieuw testament op te stellen.

Inbreng

Een andere wijziging is de aanpassing van de regels van de inbreng. Het gaat om situaties waarin er schenkingen vóór het overlijden gedaan werden. “Voortaan gebeurt de inbreng tegen de waarde op de dag van de schenking en niet langer tegen de waarde op de dag van het overlijden”, merkt Grégory Homans op. Voor mensen die aan al hun kinderen hetzelfde bedrag hebben geschonken op hetzelfde moment, verandert er niets. Maar de nieuwe regels gelden voor schenkingen die op andere momenten en voor andere bedragen gedaan werden.

Erfenispacten

Een andere belangrijke wijziging van deze wet is dat het voortaan mogelijk wordt om erfenispacten af te sluiten. “Hierdoor kunnen families rond de tafel gaan zitten en afspreken hoe het vermogen verdeeld wordt, en dat voor het overlijden”, zegt Colette Téchy. Die mogelijkheid is nieuw. Het erfenispact, dat vastlegt wie waarop recht heeft, is daarom een mooi instrument om familiale spanningen te vermijden nog voor de erflater overlijdt.

Zijn kinderen onterven?

Na de affaire 'Johnny Halliday' hebben we natuurlijk één belangrijke vraag: is het mogelijk om zijn kinderen te onterven? Er bestaan inderdaad mogelijkheden om zijn kinderen te onterven. Het Belgische recht, dat niet toelaat om zijn kinderen te onterven, is van toepassing op alle personen die overleden zijn en verbleven in België.

Maar voor Belgen die ingezetenen zijn van een land in de Europese Unie, is de wet van het land in kwestie van toepassing. Zo is het in bepaalde landen zoals Groot-Brittannië of Ierland mogelijk om zijn kinderen te onterven. Als een Belg ingezetene is van een van die landen, wordt het dus mogelijk om zijn kinderen te onterven.

Meer vrijheid?

Heeft de nieuwe wet haar doelstellingen bereikt? “In tal van opzichten kunnen we stellen dat deze nieuwe wet beantwoordt aan de nieuwe behoeften van nieuwe gezinnen in de 21ste eeuw. Ze biedt meer vrijheid voor de overdracht van zijn vermogen. Maar toch zien we één grote lacune in deze wet: ze rept met geen woord over de toekenning van een statuut aan samenwoners. En dat terwijl wettelijk samenwonen in de lift zit.

Bovendien heeft de wetgever alleen de burgerrechtelijke aspecten aangepakt en de fiscale aspecten van deze hervorming enigszins genegeerd”, besluit Grégory Homans. Door de complexiteit van bepaalde maatregelen van deze wet zal het in bepaalde gevallen ook nodig zijn om een notaris of advocaat te raadplegen die gespecialiseerd is in dit domein.

 

Isabelle de Laminne

Artikel gepubliceerd in LA LIBRE BELGIQUE en op MoneyStore.be

Meer info?

Als u uw vermogensplanning al volledig of gedeeltelijk uitgewerkt hebt, raden wij u ten sterkste aan om uw planning in de loop van het jaar opnieuw te bekijken.