Economie

Sparen: een essentieel onderdeel van de economie en...van ons leven

Philippe Ledent

Philippe Ledent

Senior Economist

Belgen worden vaak gezien als de spaarkampioenen. Waarom sparen ze? Wat is hun gemiddelde spaarquote? Hoe evolueert het tijdens hun leven? Een uitleg.

Er wordt vaak gezegd dat België een land van spaarders is. In het verleden was de Belgische spaarquote, d.w.z. de verhouding tussen het spaargeld en het gezinsinkomen, bij de hoogste in Europa. Vandaag is de spaarquote lager, maar ligt ze nog steeds iets hoger dan het Europese gemiddelde. Hoe de financiële middelen precies worden gespaard, is anders voor de verschillende huishoudens. Huishoudens kunnen beleggen in aandelen, obligaties, beleggingsfondsen, vastgoed of hun spaargeld gewoon op een rekening laten staan. Welke vorm het ook aanneemt, spaargeld speelt een belangrijke rol omdat het via de financiële markten of via tussenpersonen zoals banken de mogelijkheid biedt om huishoudens of bedrijven te financieren, om bijvoorbeeld een woning of machines te kopen. Sparen is daarom essentieel voor het goed functioneren van de economie.

"Welke vorm het ook aanneemt, spaargeld speelt een belangrijke rol omdat het via de financiële markten of via tussenpersonen zoals banken de mogelijkheid biedt om huishoudens of bedrijven te financieren, om bijvoorbeeld een woning of machines te kopen."

Studies tonen aan dat 20% tot 40% van de Belgische huishoudens niet spaart, terwijl anderen een spaarquote hebben die kan oplopen tot 30% tot 40% van hun netto-inkomen. Niet sparen kan een bewuste keuze zijn, maar dat is het niet altijd. Er bestaat immers een sterk verband tussen het inkomensniveau van een huishouden en de spaarquote. In 2018 had de meerderheid van de huishoudens met een netto jaarinkomen van minder dan 20.000 euro een negatieve spaarquote. Het uitgeven van meer dan het inkomen is mogelijk door te lenen of door een deel van het bestaande spaargeld te consumeren. Huishoudens sparen ook om zich voor te bereiden op een periode (verwacht of onverwacht) waarin het inkomen zal dalen. Men accepteert dus om vandaag minder te consumeren om in de toekomst een bepaald consumptieniveau te kunnen behouden. 

Spaarcyclus

Hierbij denken we natuurlijk aan de pensioenen. In België maakt het niveau van het wettelijk pensioen het over het algemeen niet mogelijk om hetzelfde consumptieniveau te behouden, behalve door gebruik te maken van inkomsten uit bestaand spaargeld (dividenden, rente… ) of door een deel van het kapitaal te "consumeren". Dit staat bekend als de "spaarcyclus". Onderwijs en initiële lonen, in combinatie met de specifieke uitgaven van een jong huishouden, zorgen ervoor dat mensen onder de 30 jaar een zeer lage spaarquote hebben. Die spaarquote groeit dan met de leeftijd, om drastisch te dalen vanaf 60 jaar. Daarom is sparen niet alleen een essentieel element in het functioneren van de economie, maar ook een regelaar van de consumptie gedurende het hele leven van een huishouden. Het is dus belangrijk om spaargeld zo goed mogelijk te beheren!

Meer lezen?