Economie

19 juni 2020

Aankopen en uitgaven van Belgen tijdens de crisis

Charlotte de Montpellier

Charlotte de Montpellier

ING België economen

Het coronavirus heeft het gedrag van de Belgische consumenten dermate veranderd dat een normalisering tijd zal vergen. De transacties van de Belgen wijzen op een traag herstel.

Nu de lockdownmaatregelen versoepeld worden, lijkt het er steeds meer op dat de normalisering een lang en ingewikkeld proces zal worden. In deze context is het belangrijk om na te gaan wat de precieze impact is of zal zijn van de lockdown en de versoepeling op het gedrag van de economische actoren. Een maand na de analyse van de transactiegegevens van ING-klanten tijdens de lockdown, herhalen we deze analyse nu voor de gegevens voor de maand mei, om na te gaan welke invloed de lockdown heeft gehad op het uitgavepatroon van de Belgische consument. Hiervoor analyseerden we 79 miljoen transacties tussen 26 april en eind mei 2020 in vergelijking met die van 2019, ter aanvulling op onze vorige analyse van de 98 miljoen transacties tussen 9 maart en eind april (deze gegevens zijn uiteraard anoniem en gebundeld). In deze studie concentreren we ons op de uitgaven die kunnen variëren en sluiten we de vaste kosten uit (belastingen, domiciliëring, huur, verzekeringen, enzovoort).

Belangrijke inzichten
  • Het einde van de quarantainemaatregelen heeft geleid tot een toename van de transacties van de Belgen ten opzichte van de inperkingsperiode, ook al bleven de uitgaven ver onder het niveau van dezelfde periode in 2019. Zo gaven de Belgen tussen 26 april en 31 mei 12% minder uit dan vorig jaar, tegenover 31% minder tijdens de inperkingsperiode (exclusief vaste kosten).
  • Uit deze gegevens kan worden geconcludeerd dat de consumptie door de Belgen zich met het einde van de quarantainemaatregelen langzaam lijkt te herstellen. Begin juni is de consumptie echter nog lang niet terug op het normale niveau.
  • Kleine kruidenierswinkels en supermarkten bleven profiteren van de coronaviruscrisis hoewel een deel van de waargenomen stijging waarschijnlijk te wijten is aan een beperkter gebruik van contant geld.
  • De uitgaven in de categorie kleding en schoonheid namen sterk toe met het einde van de quarantainemaatregelen maar het kan niet worden uitgesloten dat een deel van de verhoging te wijten is aan een inhaaleffect en dus tijdelijk is.
  • Het coronavirus lijkt een blijvend effect te hebben gegeven aan elektronische betalingen met een licht herstel van het geldgebruik.
  • Ondanks een kleine terugval lijkt er nog steeds vraag te zijn naar online leveranciers: Belgische consumenten gaven 56% meer uit dan vorig jaar bij Amazon, Bol.com en Zalando na de heropening van de winkels.

Net als de versoepelingsmaatregelen, die heel geleidelijk doorgevoerd werden, lijkt het consumptiegedrag van de Belgen zich geleidelijk te normaliseren. De analyse van de transactiegegevens van ING-klanten wijst niettemin op een heel geleidelijk herstel en op het einde van de maand mei waren we nog ver verwijderd van een 'normale' situatie: de Belgen geven nog altijd minder uit dan in 2019. Het is een trend die we in de komende maanden in de gaten zullen houden, want een zwakke consumptie kan grote gevolgen hebben voor het economische herstel. Bovendien kan de stijging van de consumptie die we momenteel zien gewoon het gevolg zijn van een inhaaleffect na de lockdown, en dus tijdelijk van aard zijn.

De transactiegegevens suggereren dat de Belgen zich wellicht genoodzaakt zagen om hun consumptie tijdens de lockdown terug te schroeven, en om dus meer te sparen. In de komende maanden zullen we zien of er hierbij louter sprake was van sparen uit noodzaak, of dat een deel van deze vermindering van de consumptie te maken heeft met sparen uit voorzorg. Als blijkt dat een deel hiervan uit voorzorg gespaard wordt, zal de Belg waarschijnlijk nog ettelijke maanden minder spenderen in 2020 dan in 2019, wat een effect zal hebben op de consumptie en dus op het economisch herstel.

"De Belg gaf tussen 26 april en 31 mei ongeveer 12% minder uit dan vorig jaar, tegenover 31% minder tijdens de lockdownperiode (exclusief vaste uitgaven)."
Volledige analyses
Meer weten over de impact van het coronavirus?