Economie

Economische vooruitzichten en mogelijke gevolgen

Charlotte de Montpellier

Charlotte de Montpellier

Senior economist ING

Luc Charlier

Luc Charlier

Investment office ING

Door de stijgende inflatie, de geopolitieke spanningen, de angst voor energietekorten en de stijgende rente zijn de mondiale economische vooruitzichten de afgelopen maanden verslechterd. Toch zijn de verschillen tussen de verschillende regio’s aanzienlijk, met name tussen de VS en Europa. Wat zijn de vooruitzichten aan beide zijden van de Atlantische Oceaan? Wat zijn de gevolgen voor beleggers?

Schijn bedriegt

In de eurozone was de eerste helft van het jaar relatief sterk. De economie groeide in het eerste kwartaal met 0,6% en in het tweede kwartaal met 0,8%, waardoor het activiteitsniveau van vóór de pandemie met 1,8% werd overschreden. De opheffing van de gezondheidsbeperkingen in Europa en de opleving van het toerisme waren de belangrijkste factoren achter de dynamiek van de Europese economie in de eerste helft van 2022.  

De activiteit in de Verenigde Staten daarentegen heeft zich in dezelfde periode veel minder gunstig ontwikkeld. In de eerste twee kwartalen was de groei negatief, wat leidde tot een zogenaamde "technische recessie". Dit hield geen verband met de sterke binnenlandse vraag, maar met een voorraadcorrectie en de buitenlandse handel, aangezien de uitvoer te lijden had onder de verzwakkende mondiale vooruitzichten (vooral in China en Europa). Aan het eind van het tweede kwartaal lag de activiteit toch 2,6% boven het niveau van vóór de pandemie. De Amerikaanse recessie in de eerste helft van het jaar was dan ook niet wat men een "echte" recessie zou noemen, gezien de sterke stijging van de consumentenbestedingen en de schepping van 3,3 miljoen banen tussen januari en juli. 

Een strengere winter in Europa dan in de VS

Ook de vooruitzichten lopen aan beide zijden van de Atlantische Oceaan sterk uiteen. De eurozone is in het derde kwartaal waarschijnlijk in een recessie beland als gevolg van de energieschok. De stijging van de aardgasprijzen zet de meest energie-intensieve bedrijven ertoe aan hun productie terug te schroeven of installaties stil te leggen. Ondanks de door de regeringen genomen maatregelen is het effect van de stijgende energieprijzen op de koopkracht van de Europese huishoudens bovendien enorm. Nu het consumentenvertrouwen zeer laag is, is het onwaarschijnlijk dat huishoudens hun spaargeld zullen aanspreken om de consumptieve bestedingen te financieren. Wij verwachten drie opeenvolgende kwartalen van negatieve groei in de eurozone, te beginnen in het derde kwartaal van 2022. Dit zou zich vertalen in een verwachte groei van 2,6% in 2022, vooral dankzij een sterk begin van het jaar, terwijl wij voor 2023 een krimp van de activiteit met 0,6% over het jaar verwachten. 

In de VS zal de activiteit in het derde kwartaal van 2022 naar verwachting weer aantrekken, waardoor de dalingen van de eerste twee kwartalen volledig worden omgebogen, en de arbeidsmarkt blijft aanzienlijke werkgelegenheid scheppen. Omdat de VS een olie- en gasproducent is, hebben Amerikaanse huishoudens en bedrijven veel minder last van stijgende energieprijzen dan Europeanen. Dit betekent dat de winter waarschijnlijk minder moeilijk zal zijn voor de economische activiteit aan de overkant van de Atlantische Oceaan. Wel moet gezegd worden dat de talrijke renteverhogingen die de Federal Reserve (Fed) al heeft doorgevoerd de kredietkosten hebben opgedreven, wat de vastgoedmarkt afremt en de economische groei zal drukken, tegen de achtergrond van een wereldwijde vertraging en een sterke dollar. De Amerikaanse economie zou dus ook een kwartaalkrimp kunnen meemaken, maar over heel 2023 zou de groei positief moeten blijven, met ongeveer 0,8% voor het jaar, na 1,9% in 2022.  

Agressieve centrale banken zetten de toon

We zien in feite een verandering in het gedrag van de centrale banken, dat wordt gekenmerkt door centrale banken die nu proberen de inflatie met alle mogelijke middelen te beperken, zelfs als dat de economische groei schaadt. Deze situatie is vergelijkbaar met die in het begin van de jaren tachtig. Destijds was de stijgende inflatie ook vooral een verschijnsel aan de aanbodzijde, maar uiteindelijk leidde dit tot een prijs-loonspiraal en moesten de centrale banken de beleidsrente verhogen tot dubbele cijfers om de inflatie terug te dringen. Met de huidige verandering van strategie proberen de centrale banken proactief op te treden om te voorkomen dat er een negatieve spiraal ontstaat. Zij kijken dus niet langer alleen naar de inflatieprognoses en -verwachtingen op middellange termijn, maar richten zich op de werkelijk waargenomen inflatiecijfers.  

Wij denken echter dat deze gedragswijziging niet zo lang zal duren en dat de op handen zijnde recessies de Fed zullen dwingen om de rente aan het eind van het jaar niet verder meer te verhogen en in 2023 weer te verlagen, en ook de ECB zullen beletten om de rente in 2023 verder te verhogen. 

Financial News: Ontdek Peter Vanden Houte's analyse van de verandering in het monetair beleid van de centrale banken.

Een strategische positionering aangepast aan uw behoeften

De strategische positionering van een beleggingsoplossing wordt voortdurend aangepast door de ING-experts die de producten beheren. Gezien het huidige economische en monetaire klimaat wordt in de praktijk momenteel eerder de voorkeur gegeven aan aandelen van Amerikaanse ondernemingen dan aan Europese, die meer zijn blootgesteld aan de inkrimping van de winstmarges en de daling van de koopkracht van de gezinnen. Europese bedrijven lijken minder dan hun Amerikaanse concurrenten in staat om hun stijgende productiekosten aan de consument door te rekenen. Deze situatie doet vrezen dat hun winstgroei verder zal vertragen. Om portefeuilles te beschermen tegen marktvolatiliteit wordt bovendien meer de nadruk gelegd op "defensieve" sectoraandelen - met name gezondheidszorg - die minder gevoelig zijn voor economische ontwikkelingen dan cyclische aandelen, zoals de bouwmaterialensector.

Wilt u meer weten?