Online veiligheid

20 februari 2020

Pop-upvensters: opgelet voor virussen!

“Proficiat, u bent de 10.000.000e bezoeker. U hebt een iPhone 11 gewonnen!”

Terwijl je aan het surfen bent krijg je plots een pop-up of een opdringerig venster met het volgende bericht: “U hebt gewonnen!” of “Uw smartphone is besmet met een virus!”. Men vraagt je vervolgens om te klikken voor meer informatie. Dit zijn frauduleuze berichten. Laat je niet vangen!

Waarom werkt het?

Studies naar het gedrag van internetgebruikers hebben aangetoond dat die pop-ups ons verhinderen om de nodige tijd te nemen om stil te staan bij eventuele fraude door een activiteit brutaal te onderbreken. Het feit dat die vensters verschijnen terwijl we ons op een activiteit concentreren, vermindert met andere woorden ons vermogen om het gevaar op te sporen. Het is gemakkelijker om misleid te worden terwijl je ergens anders mee bezig bent. 

Cybercriminelen hebben dat maar al te goed begrepen en verkiezen phishing via sms – waarbij op het scherm van je smartphone een pop-up opduikt – tegenwoordig boven phishing via e-mail.

De verschillende soorten frauduleuze pop-ups

“Proficiat, u hebt gewonnen!” 

Deze frauduleuze berichten zijn het gemakkelijkst te herkennen. Je hebt nooit meegespeeld en toch heb je gewonnen! Dat mag dan wel heel fijn lijken, maar laat je niet verrassen want uiteindelijk … heb je hier alleen maar bij te verliezen!

“Uw toestel is besmet met een virus, reageer meteen!” 

Dit bericht is bijzonder verontrustend, vooral als het het volledige scherm van je smartphone inneemt. Probeer er niet te snel op in te gaan en druk niet meteen op de voorgestelde links. Enkel een antivirusprogramma kan je waarschuwen voor een eventuele besmetting van je toestel. Heb je een antivirus geïnstalleerd op je toestel? Staat de merknaam of het logo van je antivirusprogramma bij het bericht? Indien niet, sluit dan gewoon je browser en open hem opnieuw. De valse melding is verdwenen. 

“Er is een update beschikbaar. Installeer hem meteen.”

Deze waarschuwing zou echt kunnen overkomen. Het valt wel eens voor dat je toestel komt vertellen dat je een update moet installeren. Maar hoe maak je dan het onderscheid tussen een echte en een valse update? Jammer genoeg zijn ze niet altijd gemakkelijk te onderscheiden. 

Je laat je toestel de updates het beste zelf (automatisch) uitvoeren. Op die manier hoef je je nooit af te vragen of de uitnodiging die op je scherm verschijnt vals is of niet. Je toestel is immers zo ingesteld dat het enkel updates van erkende ontwikkelaars installeert.

Wees je ervan bewust dat je in het programma altijd kunt zien of er een update klaarstaat. Vraag bij twijfel raad aan je omgeving.

Wat moet je doen als je te maken krijgt met een frauduleus bericht?

  • Gulden regel: klik in de haast nooit op een uitnodiging.

  • Klik nooit als de pop-up geluid maakt, geanimeerd is of een heel belangrijke/erge waarschuwing lijkt te geven. Ontwikkelaars van programma’s communiceren nooit op die manier. Het zijn typische technieken van hackers die enkel bedoeld zijn om je schrik aan te jagen.

  • Controleer het zelf (door het programma dat geüpdatet moet worden te openen of door het aan je omgeving te vragen).