Duurzaamheid

16 april 2019

Hoe innovatie duurzaamheid stimuleert

Duurzaamheid is hot. Steeds meer mensen beginnen in te zien dat we onze manier van leven en consumeren dringend moeten aanpassen. Technologische innovatie kan helpen om de ontwikkeling van duurzame oplossingen te versnellen.

Innovaties voor duurzame energie

Heel wat technologieën om duurzame energie op te wekken zijn al goed ingeburgerd. Denk maar aan zonnepanelen, windmolens, waterkrachtcentrales en warmtepompen. Maar er wordt ook continu geïnnoveerd: 

  • Tegels die energie opwekken: Pavegen heeft tegels ontwikkeld die energie genereren via voetstappen. Als u erop wandelt, produceert u 5 W per stap. Ze worden al gebruikt voor het verlichten van voetbalvelden in Brazilië en Nigeria, van een gang op Heathrow Airport of van kantoren en winkelcentra in Londen.
  • Windenergie opwekken met een zweefvliegtuig: "Het is simpel", zegt Wolbert Allaart, directeur van Ampyx Power. "Een PowerPlane met een autopiloot en een hele bak sensoren gaat de lucht in. Dat vliegtuig vliegt in een achtjes-patroon en zit aan een kabel vast. Als het vliegtuig beweegt, trekt het aan die kabel en zo gaat de lier draaien*." Als het flink waait, kan het zweefvliegtuig bijna geruisloos een woonwijk van stroom voorzien.
  • Zonneramen: Physee produceert glas dat licht omzet in groene elektriciteit. In Nederland hebben ze al enkele grote gebouwen met hun Smartwindows uitgerust. Ze trekken nu ook de grens over, richting Ierland.
  • Zonne-energie uit de ruimte: Het idee om zonne-energie vanuit de ruimte naar de aarde te stralen, lijkt misschien vergezocht. Maar begin 2018 kondigden wetenschappers van het California Institute of Technology aan dat ze erin geslaagd waren om een prototype te maken dat in staat is om dat te doen.
De Smartwindows zetten licht om in groene elektriciteit.

De Smartwindows zetten licht om in groene elektriciteit.

Innovaties voor duurzaam transport

Ook op het vlak van transport zijn er het laatste decennium heel wat innovaties gecommercialiseerd. In de eerste plaats denken we dan aan de elektrische auto’s, maar ook auto’s op waterstof winnen vandaag aan populariteit. Daarnaast wordt er volop geïnvesteerd in andere innovatieve transportalternatieven:

  • Hyperloop: een prestigieus project dat bestempeld wordt als ‘de belangrijkste nieuwigheid op het vlak van transport van de laatste 100 jaar’. In 2012 stelde Elon Musk het concept van deze vacuümtrein voor. De Hyperloop One maakt gebruik van een luchtdrukbuis waardoor mensen en goederen vervoerd kunnen worden met theoretische snelheden tot 1.200 km/u. In 2017 en 2018 werden er enkele succesvolle tests uitgevoerd met snelheden tot bijna 400 km/u. 
  • Elektrische zelfrijdende bussen: in Nederland, Finland, Australië en de Verenigde Staten werd er al heel wat geëxperimenteerd met elektrische zelfrijdende bussen. Het gaat dan vooral om kleine shuttles die de hiaten in het openbaar vervoer moeten opvullen.
  • Uitgebreide fietssnelwegen: Kopenhagen investeert al jaren in een buitengewone fietsinfrastructuur met 350 km aan aangelegde fietspaden, verkeerslichten die afgestemd zijn op de snelheid van fietsers en parkeersystemen die geparkeerde wagens als buffer tussen fietspaden en bewegend verkeer plaatsen. In 2014 werd er de Cykelslangen geopend: een verhoogd fietspad over de haven om de verkeersdoorstroming te vergemakkelijken. Het resultaat van de doorgedreven focus op fietsinfrastructuur: meer dan 50% van de inwoners neemt in Kopenhagen de fiets naar het werk.


De Hyperloop One maakt gebruik van een luchtdrukbuis waardoor mensen en goederen vervoerd kunnen worden met theoretische snelheden tot 1.200 km/u.

De Hyperloop One maakt gebruik van een luchtdrukbuis waardoor mensen en goederen vervoerd kunnen worden met theoretische snelheden tot 1.200 km/u.

Innovaties voor duurzaam ondernemen
Sinds enkele jaren is ‘maatschappelijk verantwoord ondernemen’ (MVO) een begrip in de bedrijfswereld. Het creëren van een circulaire economie speelt hierin een belangrijke rol.

Ondernemingen hebben een grote verantwoordelijkheid op het vlak van duurzaamheid. Sinds enkele jaren is ‘maatschappelijk verantwoord ondernemen’ (MVO) een begrip in de bedrijfswereld. Het creëren van een circulaire economie speelt hierin een belangrijke rol. In een circulair systeem worden het gebruik van grondstoffen en het ontstaan van afval, emissie en energielekkage geminimaliseerd door energie- en materiaallussen te sluiten. De focus ligt op een duurzaam ontwerp, onderhoud, reparatie, hergebruik, opknappen en recycling.

  • Coolrec, dochteronderneming van Renewi, zet hier maximaal op in. De recyclagespecialist verwerkt in haar vestiging in Wandre elektrische en elektronische apparaten zoals koelkasten en ICT-apparatuur tot hoogwaardige secundaire grondstoffen. De vrijgekomen plastics verwerken ze tot bruikbare materialen en het ijzer, aluminium en de edele metalen verkopen ze aan partners die ze via industriële processen terugwinnen.

Ook binnen gebouwbeheer is er de laatste jaren een sterke interesse in innovatieve duurzaamheidsconcepten waarbij het energieverbruik gedetailleerd gemonitord wordt door een intelligent systeem. De verzamelde data worden vervolgens gebruikt om processen en technieken te optimaliseren en om nieuwe initiatieven voor efficiënter energieverbruik te initiëren.

  • In Madrid heeft ACCIONA enkele jaren geleden een systeem voor geïntegreerd energiebeheer geïmplementeerd in een van zijn kantoorgebouwen. Het gebouw wordt gemonitord door een intelligent gebouwbeheersysteem waarmee verschillende variabelen in realtime worden gevisualiseerd. Hiervoor is een draadloze netwerkarchitectuur geïnstalleerd die verschillende modules en sensoren met elkaar verbindt. De sensoren meten bijvoorbeeld temperatuur, relatieve vochtigheid, lichtsterkte (binnen en buiten), energieproductie en energieverbruik. Hernieuwbare energie van fotovoltaïsche en windkrachtsystemen zijn geïntegreerd in het micro-grid van het gebouw. Weersvoorspellingen worden gebruikt als input voor het gebouwbeheersysteem. 
Meer weten over duurzaamheid?